Yes you can!

“Don’t just plan to write – write.”

“Don’t just plan to write – write.”

Wijze woorden van auteur PD James. Het subgroepje Tekst van davids afdeling Creatie balanceert net als alle creatievelingen op aarde met enige regelmaat op de glijdende schaal tussen de noties ‘inspiratie’ en ‘transpiratie’. Geen tegengestelde polen, maar twee uitersten in een woelige wereld die uiteindelijk een mooi creatief product zal voortbrengen. Het eindresultaat staat vast, is zelfs een vereiste – want de klant verdient niet minder – maar het proces hiernaartoe, hoe pak je dat aan?

Is discipline het juiste adagium? Als een quasi-ambtenaar iedere dag op hetzelfde tijdstip achter de pc met het vaste voornemen om voor vijf uur zoveelduizend woorden te tikken? Schrijven als ambacht, net zoals iedere andere job. Niet bang zijn om onzin te maken, gewoon aan de slag en daarna bekijken of het pure rubbish is of dat het nog opgepoetst kan worden. Zoals collega-auteur Sarah Waters zegt in het artikel waar ook PD James zijn wijsheid deelt; “..sometimes easy to achieve, and sometimes, frankly, like shitting a brick…”

“Sometimes, frankly, writing is like shitting a brick”

Ssstt, de schrijver schrijft!
Of wacht je op goddelijke inspiratie, het symbolische vlammetje boven ’t hoofd als bij de apostelen die met Pinksteren de heilige geest krijgen? De auteur als romantische figuur die eenzaam in de nacht achter zijn bureau bij het licht van een vlakkerende kaars zijn zielenroerselen woordje voor woordje aan de pc toevertrouwt. Zijn omgeving op kousenvoeten om hem heen sluipend, want ssstt, de schrijver schrijft!

Het is een vraagstuk dat, zoals alle belangrijke kwesties, niet één juist antwoord kent. De voorkeuren zijn voor iedere schrijfprofessional verschillend, en naar mijn bescheiden mening is ook het soort schrijfsel van belang. Iedere schrijvende ‘creatief’ zal erkennen dat wat hij of zij doet voor een (groter of kleiner) deel een ambacht is. Tot op zekere hoogte kun je schrijven leren. Er zijn vuistregels voor en je kunt je vaardigheden op dit gebied bijschaven. De geheel talentlozen nagelaten, kan iedereen na een periode van oefenen een redelijk leesbaar en begrijpelijk instructietekstje in elkaar steken. En dat geldt ook voor een informatief zakelijk artikel. De balans slaat hier duidelijk door naar de tips ‘Being disciplined’ en ‘Keeping your thoughts organized…’ uit het artikel 25 Insights on Becoming a Better Writer (99U).

Briljante brainwaves en faliekante blunders
Maar voor spetterende short copy, een pakkende pay off en een geëngageerde speech moet je uit andere bronnen putten. Een bij het schrijven van een roman kom je er ook niet met iedere dag acht uur aan je schrijftafel zitten. Concentratie, rust, ruimte in je hoofd en in je hart zodat je plaats maakt voor vrije associatie, voor het ronddrijven van gedachten, voor briljante brainwaves en faliekante blunders, voor energie, voor nieuwe dingen en schepping en creatie. Echte goede teksten raken het hart van de lezer. En dat kan alleen als ze bij de schrijver ook uit het hart komen.

De organisatoren van het Praktijkcongres Succesvol Persbeleid dit najaar hebben dit ook begrepen en kiezen voor het thema ‘Content of Sentiment’. Storytelling als middel om gehoord te worden in een wereld die bolstaat van de soundbites en oneliners. Niemand minder dan Jon Favreau, speechwriter van President Obama (Yes We Can!) gaat uiteenzetten hoe een goed authentiek verhaal verandering in denken en gedrag kan teweegbrengen. “Het belang van betekenisvolle woorden kan niet overschat worden”, aldus Favreau.

Het zou interessant zijn van Mr. Wordsmith himself te horen hoe hij zijn historische speeches voor de president schreef. Is dat een kwestie van draft-na-draft-na-draft, of heeft hij inderdaad zoals Barack Obama beweert met hem een telepathische creatieve relatie waardoor Favreau de gedachten van Amerika’s First Man kan lezen en de juiste woorden als bij toverslag op het scherm verschijnen?

Wie het hem wil vragen, moet daarvoor diep in de buidel tasten, want slechts een select groepje mag aanwezig zijn bij een Meet&Greet met de no 1. Speechschrijver. Zijn antwoord is ook niet zaligmakend, want wat werkt voor hem hoeft niet voor mij te werken. De weg naar succes loopt via trial and error. Ook voor ons copywriters bij david. De ene keer is de eerste briljante inval de beste. De andere keer is de aanloop naar een perfecte tekst wat langer. Heb je tien rondjes langs je pc gelopen, iedereen gemaild, vier koppen koffie gedronken en zelfs de planten water gegeven, en wordt het tijd om het gewoon te gaan doen.

Om met Anne Enright te spreken: “The way to write is actually to write. A pen is useful, typing is also good. Keep putting words on the page.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s