Bossche bollen en taalverloedering

Bosche of Bossche?

Een whapp van een 15-jarige dochter van een vriendin. ‘’hee, doe je nog steets dat gedoe op school’’. Hoezo, reageer ik, wil je mee doen dan? ‘’whaa, misschien.’’ En net als vorig jaar samen met Pien? ‘’kan, hoef nie’’. Ik laat het je wel weten. ‘’okeee dan, isgoe. Je typt wel sloom srry.’’

Het leven zoals het is. En communicatie zoals die is, tussen de moderne jeugd van tegenwoordig en iemand van de volgende generatie. Aan de ene kant leuk hoe een 15-jarige geen enkele schroom heeft en gewoon met mij ‘praat’ zoals ze tegen haar vrienden praat. Aan de andere kant is het natuurlijk de taalverloedering ten top. Moet ik dit erg vinden?

Ik ben van de school (en de generatie?) die sterk hecht aan goed Nederlands, in woord en geschrift. Er zijn nu eenmaal regels hoe je dingen zegt en schrijft, en daar hebben we ons gewoon aan te houden. Het Nederlands is een ingewikkelde taal, maar ook een mooie, en daar moeten we zuinig op zijn.

Ik wil het graag goed doen, en ik ben ook nog zo eigenwijs dat ik er anderen op wijs als ze het fout doen. Soms tot ergernis van mijn omgeving. Zeker als ik in een restaurant de spelfouten op de menukaart ga zitten verbeteren en de ober hier op aanspreek. Dat kan leiden tot een minuten durende discussie over het woord Bossche bol. De serveerster houdt vol dat het met één s is, ik blijf haar er van overtuigen dat het toch echt met twee s‘en geschreven wordt. Tot mijn partner het helemaal beu wordt, en gewoon appeltaart bestelt.

Taal leeft, taal verandert, is de repliek van de foutenmakers

Ik voel me echter steeds eenzamer worden in mijn strijd voor het Algemeen Beschaafd Nederlands. Je voelt je al gauw een mierenneuker, een ouwe zak en een zeur als je het hebt over spellingsregels en grammatica. Taal leeft, taal verandert, is de repliek van de foutenmakers.

Natuurlijk, dat is ook zo. Als we met z’n allen maar lang genoeg iets fout doen, wordt het vanzelf (gemeen)goed en komt het in de Dikke Van Dale en de Nederlandsche Grammatica als algemeen geaccepteerd.

Zo zeggen hele volksstammen tegenwoordig ‘de BN’ers waaronder Jan Smit’ terwijl het bij personen toch echt ‘onder wie’ moet zijn. Maar bijna niemand kent deze taalregel nog en dus ziet ook bijna niemand dat het fout is. De meerderheid vindt het gewoon prima, en de meeste stemmen gelden.

Nou doen wij taalpuristen onszelf ook wel de das om met de vele wijzigingen van de taalregels die de afgelopen jaren over de goegemeente zijn verstrooid. De tussen-n (pannekoeken en pannenkoeken), koppeltekens, trema’s (reunie en re-integratie); ik pak regelmatig het Groene Boekje om te kijken hoe het ook weer zit. En binnenkort is er een dagje opfriscursus van Onze Taal om alles weer scherp te hebben.

Taal is mijn vak, dus als ik het niet meer weet, dan is het voor de gemiddelde Nederlander (of Vlaming) helemaal lastig. En de vele discussies en tegenbewegingen (Het Witte Boekje naast het Groene Boekje) zorgen voor nog meer ruis.

Steeds met een ‘d’ of met een ‘t’, boeiuh!

Wat is er eenvoudiger dan gewoon lekker schrijven waar je zelf zin in hebt? Vooral jongeren hebben lak aan regeltjes. Past natuurlijk ook goed bij het puberale dwarsliggen. Steeds met een ‘d’ of met een ‘t’, boeiuh! Je snapt toch wel wat ik bedoel.

Dat is meestal ook zo. En zolang het in een whapp is of een sms’je, ach ja. Maar onlangs zag ik een metersgroot spandoek met daarop in zwarte koeieletters (excuus, koeienletters); Meeuwen feliciteerd Marianne Vos. Als je als feestcomité dan toch de moeite doet om drie lakens aan elkaar te naaien, verf te kopen, op de ladder te klimmen en zo’n doek op te hangen bij de rotonde, kijk dan even of het wel klopt wat je schrijft!

Feliciteert met een ‘d’. “Er was iets met een d, en een voltooid deelwoord, geloof ik, toch?”. Tenenkrommend. Ik ben in staat om zelf een ladder te pakken en met een blik rode verf aan de slag te gaan om de onwetenden op te voeden.

Misschien moet ik dat ook maar gewoon gaan doen. ’s Nachts, in het donker. Met bivakmuts en kwast eropuit trekken om als anonieme Held van het Juiste Woord de taal-vandalen met grote rode kruizen te straffen voor hun overtredingen. Moet heel bevrijdend zijn, stel ik me zo voor. Ik verlost van mijn frustraties en wie weet, misschien bekeer ik nog wel iemand. Taalpuristen aller landen, verenigt u!

3 gedachtes over “Bossche bollen en taalverloedering

  1. Leuk artikel!

    Ik stoor me ook geregeld aan het schriftelijke onvermogen van de “SMS generatie”. Ik heb zelf 2 kinderen die beiden het stempel “dyslexie” opgedrukt hebben gekregen. In mijn beleving is het echter vooral een kwestie van te laat signaleren en vervolgens slecht reageren op spellingsproblemen in het basisonderwijs. En het zou zo zonde zijn als onze taal op deze manier slachtoffer wordt van onverschilligheid. Gewoon doorgaan dus! Hoewel inderdaad alle hervormingsregels het allemaal alleen maar onduidelijker hebben gemaakt.

    N.B. Hoewel ik weet dat beide opties goed zijn, kan ik persoonlijk niet wennen aan de “kruizen”… 😛

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s